E. Halawa
Mofanö samösa niha, i’alui nakhe si no mowua. Na no isöndra, ba ifareso ba gotalua nakhe andrö, nakhe so’ösi. Famaresonia simane. Si oföna ua ifazökhi dondrö, lalania we’amöi yawa. I’anöisi nakhe andrö. Mato samigu wa’ara, ifaheu nakhe, itaba-taba manö nasa mbalö zigaru nakhe andrö faoma rosö satarö, nifotöi famölö. Na abölöbölö atö wa’akalua niro, eluahania no isöndra nakhe so’ösi. Na lö’ö, ba ifaigi nakhe bö’ö. Na no isöndra nakhe so’ösi, ba ibe’e yawa mbu’u ma sölu, yaia da’ö naha niro nifazökhi moroi ba lewuö.
Ibugö mbu’u andrö. Inötö we’amöinia ba wamaheu akhe andrö ba mato bözi öfa, ma lafotöi möi zamölö ahulö. Ba ma zui mato bözi lima, lafotöi möi zamölö alawa.
Idanö si totane bakha ba mbu’u andrö lafotöi niro, si to’ölö labadu ira alawe. Asese göi lafolaru duo andrö irege abe’e ia, tola mabu niha ibe’e. Niro nifolaru andrö lafotöi tuo mbanua. Si to’ölö labe laru duo ya’ia da’ö: uli lase ba ma zui uli höru.
Bakha ba duo andrö, fatua lö labadu, ba itataria labe’e gawökhu mbawi, lawa’ö famoloi malaria. Da’a nifotöi bir Nono Niha.
***
Asese te’ala niha ba duo mbanua andrö. Föna, me lö nasa nirugi danö Niha Turia Somuso Dödö, ba fa’ogömigömi zoya ba dödö niha khöda: fa’afökhö dödö ba nawö, fakelemusa, fasöndrata, fatiusa dödö, fame’e langu famunu. Ba oya nasa danöbö’ö.
Ba duo mbanua andrö, tola lafaruka langu, fatua lö muhalö nasa moroi ba hogu nakhe, ba ma zui me no irugi yomo me no labe’e ba mboto-boto ba ma ba mbu’u lewuö (sölu) naha duo andrö.
Lala fama’ala si föföna ba ya’ia da’ö fame’e langu famunu bakha ba duo andrö fatua so ia yawa ba hogu nakhe, ba alua da’ö föna wa’atohare zamölö andrö wangai niro moroi ba hogu nakhe khönia. Fönania tohare zafökhö tödö khönia, i’anöisi nakhe andrö, ifa’iti mbu’u lewuö nitawi zamölö andrö ba wamareso hadia no so niro bakha ba mbu’u lewuö andrö. Na no so atö ba ibadu ma’ifu fatua lö ibe’e langu famakiko andrö bakha. Ba ma zui i’ame’e’ö bakha langu andrö ba ifuli ia tou ba wa’aliolio ena’ö lö fakhamö i’ila ia samölö andrö.
Andrö, meföna, samölö sonekhe ba sangelama, ibe’e dandra-tandra ba hogu nakhe andrö. Tandra andrö si tobali famareso hadia so zanöi ba hogu nakhe andrö föna wondruginia. Na so atö, lö sa’e i’ohe yomo niro ma tuo andrö, iduwagö manö, itibo’ö göi zölu andrö.
Lala wama’ala si dua yaia da’ö fame’e famakiko andrö bakha ba duo me no irugi yomo sa’ae. Na tohare zafökhö tödö andrö ba i’osowöli tuo andrö ia, ibaya-baya mboto-mboto. Ba wombambayania andrö, dörö sa no igulegö langu famakiko zamadu tuo andrö dania.
Me föna oya sibai wama’ala, börö da’ö mangelama sibai niha. Lö fa’ahono dödö, fangiwangiwa dödö manö ba fa’ata’u zi so.
Harazaki, bua-bua sira’ira’iö andrö no alö sibai sa’ae ba ginötö si so ya’ita andre, he wa’ae lö sahori sibai nasa.
Catatan: Penggunaan karakter w dan ö dalam artikel ini menurut usulan penggunaan baru yang dapat dibaca dalam tulisan: Karakter “W-w†dan “Ŵ-ŵ†Dalam Li Niha.